Hoe werkt douanevrij verkeer binnen de EU voor transport naar Duitsland?
Transport naar Duitsland lijkt simpel: grenzen open, geen douanecontroles en dus zorgeloos rijden, toch? Nou, bijna. Binnen de EU geldt inderdaad vrij verkeer van goederen, wat betekent dat je in de meeste gevallen géén klassieke douaneformaliteiten hoeft te regelen. Maar… dat betekent niet dat je nooit iets hoeft te doen. Denk aan btw-verlegging, intrastat-aangiftes en accijnsgoederen. Dit zijn verplichtingen waar veel bedrijven pas achter komen als de Belastingdienst of douane aanklopt. Tijd om het helder uit te leggen.
Douane en Duitsland: hoe zit dat?
Voor transport naar Duitsland heb je in de meeste gevallen geen invoeraangifte of uitvoeraangifte nodig. De Europese Unie zorgt ervoor dat goederen vrij mogen circuleren. Toch zijn er uitzonderingen:
- Accijnsgoederen (zoals alcohol, tabak en brandstoffen) vallen onder speciale regels. Voor transport naar Duitsland moet je vaak gebruikmaken van het EMCS-systeem (Excise Movement and Control System). Dit is het Europese digitale systeem waarmee accijnsgoederen worden gevolgd tijdens het vervoer. Het registreert waar de goederen vandaan komen, waar ze naartoe gaan, wie verantwoordelijk is en of de accijnzen correct worden afgehandeld. Zonder een goedgekeurd EMCS-document (de e-AD of ARC-code) kan je transport worden stilgezet, omdat de Duitse en Nederlandse douane moeten kunnen zien dat de accijnzen op de juiste manier worden verwerkt.
- Intrastat-aangifte: dit is géén douanedocument, maar wel een verplichting. Zodra je boven een bepaalde jaarlijkse drempelwaarde aan leveringen of ontvangsten komt, moet je de goederenstromen richting Duitsland doorgeven aan het CBS. Duitsland heeft die data ook nodig om handelsstromen binnen de EU in kaart te brengen.
- Btw verleggen Duitsland: lever je goederen aan een Duitse zakelijke klant? Dan pas je in de meeste gevallen de btw-verleggingsregeling toe. Dat betekent dat je géén btw op de factuur zet, maar dat de Duitse klant zelf de btw afdraagt in Duitsland. Handig, maar wel belangrijk om correct in je administratie vast te leggen.
Wanneer geldt douanevrij verkeer binnen de EU?
Binnen de EU mag je goederen vrij vervoeren zolang die goederen de douanestatus ‘vrij verkeer’ hebben. Dat betekent dat ze in de EU zijn geproduceerd óf al volledig zijn ingeklaard toen ze vanuit een niet-EU-land werden geïmporteerd. Alleen goederen die officieel zijn vrijgegeven door de douane — met invoerrechten en heffingen betaald — vallen onder dit vrije verkeer. Producten die nog onder een douaneregeling staan, zoals T1, tijdelijke invoer of douane-entrepot, zijn níet vrij en mogen dus niet zomaar zonder documenten naar Duitsland worden vervoerd.
Het verschil tussen de Europese douane-unie en vrij verkeer zit vooral in de toepassing: de douane-unie bepaalt het gezamenlijke douanebeleid, terwijl vrij verkeer ervoor zorgt dat goederen die eenmaal toegelaten zijn tot de EU-markt, onbeperkt tussen lidstaten kunnen reizen. Vrij verkeer is dus de praktische uitwerking van die douane-unie.
Wanneer heb je wél douanedocumenten nodig en wanneer niet?
Tussen Nederland en Duitsland heb je in de meeste gevallen geen douanedocumenten nodig, zolang goederen in vrij verkeer zijn. Toch zijn er situaties waarin administratieve en douanetechnische verplichtingen blijven bestaan. Denk aan goederen die nog niet zijn ingeklaard, waardoor ze onder douanetoezicht vallen. In dat geval moeten de juiste documenten — zoals een T1 — beschikbaar zijn totdat de goederen volledig worden vrijgegeven.
Daarnaast zijn er uitzonderingscategorieën waarbij vrij verkeer niet voldoende is. Accijnsgoederen zoals alcohol, tabak of minerale oliën moeten altijd worden aangemeld via EMCS. Dit Europese systeem registreert de goederenstroom digitaal, zodat douanediensten kunnen controleren of accijnzen correct worden verwerkt. Ook goederen met speciale vergunningsplicht of toezichtmaatregelen kunnen aanvullende administratieve stappen vereisen.
Intrastat, btw en administratieve verplichtingen binnen de EU
Hoewel er binnen de EU geen invoer- of uitvoeraangiften meer nodig zijn, betekent dat niet dat bedrijven volledig zonder administratie kunnen. De Intrastat-aangifte blijft bijvoorbeeld verplicht voor bedrijven die boven de jaarlijkse CBS-drempels uitkomen. Deze verplichting staat los van de douane en heeft als doel om handelsstatistieken binnen de EU te monitoren.
Ook de btw-regels vragen aandacht. Bij zakelijke leveringen naar Duitsland wordt de btw doorgaans verlegd naar de Duitse klant. Dit moet correct op de factuur worden vermeld, inclusief het btw-nummer van de afnemer. Regelmatige leveringen, bepaalde opslagconstructies of het actief bedienen van Duitse consumenten kunnen ertoe leiden dat een bedrijf zich in Duitsland moet registreren voor btw-doeleinden. De verantwoordelijkheid ligt dus niet altijd bij dezelfde partij: bij btw speelt de verleggingsregeling een grote rol, terwijl bij accijnsvervoer de verzender of ontvanger die in EMCS staat geregistreerd het aanspreekpunt is.
Goederen uit niet-EU-landen: wanneer is er extra controle nodig?
Veel bedrijven werken met goederen die (deels) buiten de EU zijn geproduceerd. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang de goederen in hun huidige vorm correct zijn ingeklaard. Zodra importgoederen via een IM4-aangifte zijn vrijgegeven, hebben ze vrij verkeer en mogen ze zonder aanvullende douaneformaliteiten naar Duitsland worden vervoerd.
Wanneer goederen nog onder een regeling staan, bijvoorbeeld tijdelijk zijn ingevoerd, in een entrepot liggen of nog onder T1 worden vervoerd, verandert de situatie. Pas na volledige inklaring kun je ze als EU-goederen beschouwen. Zolang dat niet is gebeurd, blijven douanedocumenten verplicht — ook binnen de EU. Het is daarom belangrijk om goed te controleren wat de daadwerkelijke douanestatus van de goederen is, zeker wanneer onderdelen uit verschillende landen worden samengevoegd of bewerkt.
TransHeroes helpt je verder
Vrij verkeer binnen de EU klinkt makkelijk, maar de praktijk laat zien dat er tóch genoeg haken en ogen zijn. Bij TransHeroes staan we klaar om je te helpen met:
- Intrastat-aangiftes correct en op tijd indienen.
- Advies over btw-verlegging bij transport naar Duitsland.
- Regelen van accijnsdocumenten zoals via EMCS.
- Douaneconsultancy voor al je vragen rondom EU-regels en internationale handel.
En het mooie: je beheert alles makkelijk via de TransPortal. Van offertes tot documenten én een live chat met je eigen contactpersoon.
Geen douane, wél administratie
Voor transport naar Duitsland heb je geen klassieke douaneformaliteiten nodig, maar er zijn wel degelijk administratieve verplichtingen. Denk aan intrastat, btw-verlegging en accijnsgoederen. Goed geregeld voorkomt gedoe achteraf.
Wil jij zorgeloos transport naar Duitsland regelen, mét de juiste documenten en advies? Neem contact met ons op en ontdek hoe makkelijk het kan zijn.