Nearshoring: dichterbij is niet altijd goedkoper, wél slimmer

Nearshoring is in korte tijd uitgegroeid tot een van de belangrijkste thema’s in de logistiek. Simpel gezegd betekent het dat bedrijven hun productie of inkoop dichter bij huis organiseren, bijvoorbeeld in Oost-Europa in plaats van Azië. Waarom juist nu? Omdat de afgelopen jaren hebben laten zien dat “ver weg en goedkoop” niet altijd de beste keuze is.

De kwetsbare keerzijde van ver weg

Een container die wekenlang vaststaat in een haven. Een fabriek die stilvalt omdat één onderdeel ontbreekt. Of een levering die nét te laat komt, met directe impact op je klant. Wat ooit efficiënt leek, blijkt in de praktijk soms verrassend kwetsbaar. Daar komt bij dat de omstandigheden rondom offshoring zelf zijn veranderd. Transportkosten zijn grilliger geworden, geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid op handelsroutes en afhankelijkheid van één regio voelt voor veel bedrijven steeds risicovoller. Wat jarenlang vanzelfsprekend was, staat daardoor steeds meer onder druk.

De praktijk haalde de theorie in

Jarenlang draaide alles om kosten. Productie zo ver mogelijk weg, zolang het goedkoper was. Totdat de praktijk begon te schuren. Tijdens de coronaperiode liepen levertijden op van zes naar soms twaalf weken. Containers waren schaars, tarieven schoten omhoog en planningen werden ineens onzeker. Grote industriële bedrijven kwamen hierdoor letterlijk stil te staan doordat cruciale onderdelen niet op tijd binnenkwamen. Dat moest anders. Zo liet Husqvarna, ’s werelds grootste producent van buitenmachines en tuinapparatuur, weten dat het een deel van de productie dichter bij Europa brengt om minder kwetsbaar te zijn voor verstoringen en handelsspanningen. Niet omdat het goedkoper was, maar omdat leverzekerheid zwaarder ging wegen. Wat je vervolgens ziet, is dezelfde beweging in de breedte van de markt: bedrijven halen een deel van hun productie dichterbij, bijvoorbeeld naar Polen of Tsjechië. Niet de laagste kostprijs, maar wél kunnen leveren.

Van prijs naar voorspelbaarheid

Nearshoring draait minder om besparen en meer om beheersen. Bedrijven willen sneller kunnen reageren. Niet meer maanden vooruit plannen, maar bijsturen terwijl het seizoen nog loopt. Tegelijkertijd realiseren ze zich dat dichterbij produceren niet automatisch beter of goedkoper is, het is vooral een bewuste keuze in hoe je je risico’s spreidt. In de retail zie je dat misschien wel het duidelijkst. Zara produceert een groot deel van zijn collectie dicht bij huis om razendsnel op trends in te spelen. Waar traditionele ketens maanden vooruit plannen, liggen hier nieuwe ontwerpen soms binnen enkele weken in de winkel. Ook H&M en Nike werken steeds vaker met een mix: basisproductie ver weg voor kostenvoordeel, en tijdkritische producten dichterbij. Productie in Europa is vaak duurder en capaciteit is niet onbeperkt, waardoor volledige verplaatsing zelden de oplossing is. Juist daarom kiezen veel bedrijven voor spreiding: een deel blijft in Azië voor schaal en prijs, een ander deel komt dichterbij voor snelheid en flexibiliteit. Niet alles hoeft sneller, maar wat snel móét, wil je niet meer aan de andere kant van de wereld hebben liggen.

Wat betekent dit voor logistiek?

Voor transport verandert de dynamiek. Minder focus op lange, traditionele zeevrachtstromen en meer behoefte aan flexibiliteit. Wegtransport binnen Europa wordt belangrijker, luchtvracht blijft een versneller waar nodig. Maar belangrijker nog: logistiek wordt steeds meer een strategisch onderdeel van de keten in plaats van alleen uitvoering. Of, zoals wij het vaak zien: het gaat niet meer alleen om van A naar B komen, maar om wanneer en hoe zeker je daar aankomt.

Conclusie: dichterbij als bewuste keuze

Nearshoring is geen hype, maar een logisch gevolg van een veranderende wereld. Bedrijven sturen niet meer alleen op prijs, maar op zekerheid, snelheid en grip. Niet alles hoeft dichterbij. Maar blind vertrouwen op ‘ver weg’ is voor veel organisaties geen vanzelfsprekendheid meer. En precies daar wordt het interessant. Want wie zijn keten slim inricht, kan nog steeds wereldwijd opereren, maar wel met de controle een stuk dichter bij huis!